1987
Στην θέση Ξυνόγαλο
Το πριν και το μετά..
Προγόνων αναμνήσεις
Ο Οδυσσέας Τοσουνίδης ο γλύπτης που φιλοτέχνησε την σύνθεση στον Κόκκινο!
Η γιαγιά και η εγγονή που κοσμεί την ανατολική είσοδο του χωριού Κόκκινος είναι έργο ενός νέου αλλά καταξιωμένου καλλιτέχνη του Οδυσσέα Τοσουνίδη.
Διαβάστε την συνέντευξη του Οδυσσέα Τοσουνίδη στον Β. Ελευθεριάδη:
Από την Τυφλίδα στη Δράμα και σε όλο τον κόσμο!
Ο Οδυσσέας Τοσουνίδης μιλάει για την πορεία του στην τέχνη και τη ζωή. Ζει και διατηρεί το εργαστήριο του στην Προσοτσάνη Δράμας. Έχει στη φαρέτρα του περισσότερες από 15 ομαδικές εκθέσεις, τρεις ατομικές και έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές σε όλο τον κόσμο. Η γλυπτική για αυτόν λειτουργεί αφυπνιστικά και λυτρωτικά, τον βοηθάει να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του. Είναι ένας τρόπος να δημιουργεί και να επικοινωνεί. Η τέχνη είναι η ίδια η ζωή, αναφέρει, και πορεύεται με πάθος σε αυτό που επέλεξε να υπηρετήσει.
Συνέντευξη Βαγγέλης Ελευθεριάδης / Φωτογραφίες Βασίλης Κοβλακάς
– Πείτε μας για τα πρώτα χρόνια της ζωής σας. Που και σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε;
– Γεννήθηκα στην Τιφλίδα της Γεωργίας όπου κι έμεινα μέχρι τα δέκα μου χρόνια. Μεγάλωσα σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον όπου έμαθα να αγαπώ τον άνθρωπο και να σέβομαι τη διαφορετικότητα. Η οικογένεια έπαιζε πάντα σημαντικό ρόλο στη ζωή μου. Ο αποχωρισμός από ένα αγαπημένο πρόσωπο, σε συνδυασμό με τη δύσκολη τότε κατάσταση της Γεωργίας μας έκανε να αναζητήσουμε τις ρίζες μας…
Μια νέα ζωή ξεκίνησε…
– Είχε κάποιος από την οικογένεια σας σχέση με την τέχνη;
-Άμεσα όχι, έμμεσα ο πατέρας μου… Πετράς στο επάγγελμα.
– Πως μπαίνει η γλυπτική στη ζωή σας;
-Μετά από μια σειρά γεγονότων… από μικρός παρατηρούσα τη δουλειά του πατέρα μου. Κάποια στιγμή που μας ζήτησαν μια σχολική εργασία, σκέφτηκα να κάνω ένα χαρακτικό σε γρανίτη… ενθουσιάστηκα!
Στην πορεία, ένα συμπόσιο στην πόλη μας… ήξερα τι ήθελα πλέον να κάνω!
«Η γλυπτική δεν αντιστέκεται πουθενά, συμβαδίζει με την εποχή της»
– Σπουδάσατε στην σχολή καλών τεχνών Πανόρμου Τήνου και στην εθνική ακαδημία καλών τεχνών της Γεωργίας. Ποιες ήταν οι εμπειρίες που σας διαμόρφωσαν καλλιτεχνικά στην Τήνο και την Τιφλίδα;
– Στην Τήνο έμαθα στην ουσία να δουλεύω την πέτρα και να βλέπω στην πορεία τα πρώτα μου έργα να παίρνουν μορφή. Κουβαλάω αυτόν τον τόπο πάντα μέσα μου… Με την επιστροφή μου στην Τιφλίδα, διεύρυνα τους ορίζοντες μου, κι έμαθα να αγαπάω και να κατανοώ ακόμη πιο πολύ αυτό που κάνω.
– Πως βρίσκουμε τον δρόμο μας; Πως επιλέγουμε δηλαδή να κάνουμε αυτό και όχι κάτι άλλο;
– Δεν υπάρχει απάντηση σε αυτό. Σίγουρα με τον καιρό ξέρουμε καλύτερα τι θέλουμε αλλά πάντα δεχόμαστε ερεθίσματα που καθορίζουν τις επιλογές μας
– Πιστεύετε στο ταλέντο;
– Φυσικά. Αλλά δεν αρκεί.
– Μπορείτε να φανταστείτε πως θα ήταν η ζωή σας εάν δεν είχατε την γλυπτική;
– Όχι!
– Συμμετοχές σε διεθνή συμπόσια γλυπτικής, διακρίσεις με πρώτα βραβεία, συλλογικές και ατομικές εκθέσεις, έργα σας σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές σε όλο τον κόσμο. Τι αφήνουν όλα αυτά όταν σβήσουν τα φώτα;
– Σκέψεις, απολογισμός, αλληλεπιδράσεις με ανθρώπους και έργα δίνουν λαβές για νέες δημιουργίες και εμπνεύσεις.
– Ποια η διαφορά του έργου κατά παραγγελία από την ελεύθερη επιλογή;
– Νομίζω ότι όποιο δημιουργό και να ρωτήσετε, θα σας δώσει την ίδια απάντηση. Η ελευθερία.
«Στην Τήνο έμαθα στην ουσία να δουλεύω την πέτρα και να βλέπω στην πορεία τα πρώτα μου έργα να παίρνουν μορφή. Κουβαλάω αυτόν τον τόπο πάντα μέσα μου»
– Νιώθετε ότι η γλυπτική αντιστέκεται στις κυρίαρχες τάσεις έκφρασης της εποχής μας;
– Η γλυπτική δεν αντιστέκεται πουθενά, συμβαδίζει με την εποχή της.
– Οι πηγές έμπνευσης σας ποιες είναι;
– Η ίδια η ζωή, το σύμπαν, η επαφή, η σύλληψη, η γέννηση κι ο θάνατος.
– Τα έργα σας έχουν ως κύριο θέμα τη ζωή και το θάνατο. Ποιο μήνυμα θέλετε να περάσετε με την συγκεκριμένη θεματολογία;
– Την έννοια της ύπαρξης.
– Η κατανόηση της σημασίας ενός έργου έχει να κάνει με το διανοητικό επίπεδο αυτού που το απολαμβάνει ή είναι ανεξάρτητου αυτού;
– Νομίζω πως δεν έχει σχέση. Μέσα από τα παιδικά μάτια και τις αυθόρμητες αντιδράσεις αυτό αποδεικνύεται.
– Η γλυπτική πόσο είναι τέχνη και πόσο τεχνική;– Πιστεύω πως η συνάντηση των δύο αυτόν παραγόντων κάνουν την γλυπτική.
– Υπάρχει καλή και κακή γλυπτική; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της καλής γλυπτικής;
– Φυσικά και υπάρχει! Βέβαια τα λάθη στο τεχνικό κομμάτι είναι αυτά που τα αντιλαμβάνονται κυρίως άνθρωποι του χώρου.
«Η κατανόηση ενός έργου δεν έχει σχέση με το διανοητικό επίπεδο. Μέσα από τα παιδικά μάτια και τις αυθόρμητες αντιδράσεις αυτό αποδεικνύεται»
– Τι είναι για εσάς η τέχνη και η γλυπτική;
– Είναι ένας τρόπος να δημιουργώ και να επικοινωνώ.
– Νιώθετε ευτυχισμένος για ό,τι έχετε καταφέρει ως τώρα στη ζωή σας;
– Νιώθω ικανοποιημένος. Αλλά νομίζω ότι έχω ακόμη δρόμο μπροστά μου.
– Σας φοβίζει η αποτυχία;
– Η επιτυχία δεν είναι στόχος. Άλλωστε κάποιες φορές η αποτυχία σε βοηθάει να εξελίσσεσαι σαν άνθρωπος και σαν δημιουργός.
– Τι είναι η επιτυχία για εσάς;
– Σε γενικά πλαίσια θέλω να υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για αρμονία και ηρεμία στη ζωή μου.
– Ποια ήταν η καλύτερη στιγμή στην πολύχρονη πορεία σας στην τέχνη;
– Η ολοκλήρωση ενός έργου πάντα μου δίνει πολύ χαρά!
– Πείτε μας μια φράση που να περιέχει την φιλοσοφία σας για τη ζωή;
– Η αλήθεια σε λόγια και πράξεις…
– Τι σας αρέσει να κάνετε στον ελεύθερο χρόνο σας; Τι σας δίνει χαρά;
– Μου δίνουν χαρά οι άνθρωποι που έχω επιλέξει να είναι στη ζωή μου.
«Χάρμα ιδέσθαι» στον Κόκκινο!
Ο «συνήθης ύποπτος» ξαναχτύπησε ευχάριστα: η γιαγιά με το εγγονάκι της εγκαταστάθηκαν μόνιμα στο χωριό Κόκκινος και σφράγισαν την δημιουργική ανάπλαση στην ανατολική είσοδο του χωριού μας, εκεί που οι προγονοί μας ξεδιψούσαν απο την μοναδική βρύση και αγναντεύαν τον κάμπο τους. Η παρέμβαση, που έγινε με απόλυτο σεβασμό στο εμβληματικό τοπόσημο του χωριού, προσφέρει στους επισκέπτες μια εικόνα που είναι χωρίς υπερβολή χάρμα ιδέσθαι!
Ευχαριστούμε αγαπητέ μας Σπύρο, να είσαι πάντα καλά και να δημιουργείς!!
Τα νερά της λίμνης θάβουν το Κάλλιον (Βελούχι) 1978
η φωτό είναι απο το βιβλίο του Πάνου: η νερομάνα τηςΑθήνας.
Τραγούδια της Ρούμελης /Βασίλης Κολοβος & θανασης Βώττας
Μετανάστες από το Λούτσοβο στην Αμερική στις αρχές του περασμένου αιώνα.
Πολλοί από του προγόνους μας είχαν μεταναστεύσει στην Αμερική στις αρχές του προηγούμενου αιώνα για να εργαστούν και να καταφέρουν να επιβιώσουν οικονομικά οι ίδιοι και οι οικογένειες τους.
Πιο κάτω αναγράφονται τα ονόματα κάποιων που καταφέραμε να εντοπίσουμε:
Ηλικία Γεννήθηκε Άφιξη σε ΗΠΑ
1. Αδαμόπουλος Πανάγος 18. 1889. 1907
2. Ανάστου Κωνσταντίνος 18. 1889. 1907
3. Αδαμόπουλος Αθανάσιος. 32. 1875. 1907
4. Ανάστος Αναστούλας. 17. 1893 1909
5. Ανάστος Θωμάς. 37. 1877. 1914
6. Ανάστου Θεμιστοκλής. 37. 1877. 1914
7. Ανέστος Γεώργιος. 38. 1876. 1914
8. Ανέστος Παναγιώτης. 17. 1897. 1914
9. Μπερτσιάς Κωνσταντίνος. 28. 1886. 1914
10. Μπερτσιάς Γεώργιος. 17. 1892. 1909
11. Μπερτσιάς Κωνσταντίνος. 38. 1874. 1912
12. Μπερτσιάς Παναγιώτης. 18. 1892. 1910
13 Καραμπέτσος Αθανάσιος 20. 1887. 1907
14. Καραμπέτσος Δημήτριος 24 1888. 1912
15. Καραμπέτσος Δημήτριος 18. 1889. 1907
16. Καραδήμας Αθανάσιος 18. 1894. 1912
17. Καραδήμας Χαράλαμπος 27. 1880. 1907
18. Καραδήμας Κωνσταντίνος 35. 1887. 1912
19. Καραδήμας Ηλίας. 19. 1891. 1910
20. Καραδήμας Γεώργιος. 18. 1893. 1911
21. Κολοκύθας Κώστας. 18. 1891. 1909
22 Κολοκύθας Γεώργιος 18. 1893. 1911
23. Κολοκύθας Νικόλαος. 25. 1885. 1910
24. Κολοκύθας Γιάννης. 26. 1884. 1910
25 Κοράκης Γεώργιο. 18. 1896 1914
26 Κοράκης Θεμιστοκλής. 20. 1890. 1910
27. Κοντογιάννης Ιωάννης. 25. 1885. 1910
28. Κρανιάς Γεώργιος. 38. 1873. 1911
29 Καραδήμας Κωνσταντίνος. 38. 1877. 1915
Η μάχη της Γραβιάς
Η Μάχη της Γραβιάς
Δόθηκε στις 8 Μαΐου 1821 και έληξε με ήττα των Οθωμανικών δυνάμεων του Ομέρ Βρυώνη από τους Έλληνες επαναστάτες υπό τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.
Μετά την ήττα των Ελλήνων στην Αλαμάνα (23 Απριλίου 1821), άνοιξε διάπλατα ο δρόμος για τους Τούρκους πασάδες Ομέρ Βρυώνη και Κιοσέ Μεχμέτ προς την Ανατολική Στερεά και την Πελοπόννησο. Ο μαρτυρικός θάνατος του Αθανάσιου Διάκου είχε αφήσει χωρίς ικανό αρχηγό τους εξεγερμένους ραγιάδες. Ο φόβος κυρίευσε τα ήδη επαναστατημένα κέντρα (Λιβαδιά, Σάλωνα και Αττική), όπου είχε χυθεί αίμα ντόπιων Τούρκων. Όλοι ανέμεναν να ξεσπάσει η χωρίς οίκτο οργή των δύο πασάδων. Η Επανάσταση κινδύνευε σοβαρά ένα μήνα μετά την εκδήλωσή της και σώθηκε χάρη στις στρατιωτικές ικανότητες του Οδυσσέα Ανδρούτσου και τους κακούς υπολογισμούς του Ομέρ Βρυώνη.
Ο ελληνικής καταγωγής αλβανός πασάς, αντί να προελάσει προς τις καταπτοημένες περιοχές της Ανατολικής Στερεάς και να διεκπεραιωθεί το ταχύτερο δυνατό στην Πελοπόννησο, έκρινε ότι έπρεπε να ενισχύσει τις δυνάμεις του, προτού περάσει τον Ισθμό. Θεώρησε ότι με το να προσεταιριστεί του Έλληνες οπλαρχηγούς, τους οποίους γνώριζε από την Αυλή του Αλή Πασά, θα προκαλούσε την παράλυση των Πελοποννησίων ανταρτών. Με αυτή τη λογική είχε προτείνει και στον Αθανάσιο Διάκο να ενταχθεί στις δυνάμεις του, αλλά αυτός είχε αρνηθεί. Ο Ομέρ Βρυώνης δεν είχε αντιληφθεί την έκταση και την έννοια του ελληνικού ξεσηκωμού. Πίστευε ότι επρόκειτο για μια απλή ανταρσία, που θα ήταν εύκολο να κατασταλεί και όχι για τον ξεσηκωμό ενός ολοκλήρου έθνους, που διεκδικούσε την ελευθερία και την αυτοδιάθεσή του.
Την εποχή εκείνη βρισκόταν στην Ανατολική Στερεά ο τρομερός και φοβερός Οδυσσέας Ανδρούτσος, παλιός αρματολός της περιοχής, ο οποίος είχε πέσει σε δυσμένεια του σουλτάνου, ως άνθρωπος του Αλή Πασά. Από το 1818 ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και ένθερμος υποστηρικτής του Αγώνα. Ο Ομέρ Βρυώνης βρήκε μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να τον προσεταιρισθεί, επειδή γνώριζε πολύ καλά τις στρατιωτικές του ικανότητες. Του έγραψε μια επιστολή ως παλιός φίλος και του ζήτησε τη σύμπραξή του κατά των ελλήνων ανταρτών, με πλήθος υποσχέσεων και δόλωμα την οπλαρχηγία ολοκλήρου της Ανατολικής Στερεάς. Του πρότεινε, μάλιστα, να συναντηθούν στη Γραβιά και συγκεκριμένα σε ένα μικρό πλινθόκτιστο χάνι. Ο Ανδρούτσος απεδέχθη την πρόσκληση κι έσπευσε στην περιοχή με άλλο σκοπό κατά νου.
Η διαφωνία στο πολεμικό συμβούλιο στο Χάνι της Γραβιάς
Αμέσως συγκάλεσε πολεμικό συμβούλιο στο Χάνι της Γραβιάς, με τη συμμετοχή των οπλαρχηγών Δυοβουνιώτη και Πανουργιά. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Ομέρ Βρυώνης θα κατήρχετο στην Πελοπόννησο, όχι δια του Ισθμού, αλλά δια του Γαλαξειδίου. Διαφώνησαν, όμως, ως προς το σχέδιο αντιμετώπισής του. Ο Ανδρούτσος πρότεινε να δώσουν τη μάχη στο Χάνι, ενώ οι Δυοβουνιώτης και Πανουργιάς το έκριναν ακατάλληλο, επειδή ήταν πλινθόκτιστο και ευρίσκετο σε ανοικτό πεδίο. Εν τω μεταξύ, ο Ομέρ Βρυώνης με 9.000 άνδρες πλησίαζε στη Γραβιά και είχε πληροφορηθεί την παρουσία του Ανδρούτσου στο χάνι με μικρή δύναμη. Δεν ανησύχησε, όμως, πιστεύοντας ότι ο Ανδρούτσος θα έκανε αποδεκτή την πρότασή του.
Σε μια δεύτερη σύσκεψη των ελλήνων οπλαρχηγών, που δεν είχαν στη διάθεσή τους πάνω από 1200 άνδρες, λύθηκε η διαφωνία τους. Αποφάσισαν ο μεν Δυοβουνιώτης με τον Πανουργιά να πιάσουν τις γύρω περιοχές, ο δε Ανδρούτσος να χτυπήσει τον εχθρό από το χάνι σε μια οπωσδήποτε παράτολμη ενέργεια. Μαζί του βρέθηκαν 117 άνδρες, που μετέτρεψαν το πλινθόκτιστο κτίριο σε οχυρό με πρόχειρα έργα.
Το πρωί της 8ης Μαΐου 1821, ο Ομέρ Βρυώνης με τον στρατό του πλησίασε σε απόσταση βολής από το χάνι και αμέσως δέχτηκε καταιγισμό πυρών. Κατάλαβε ότι ο παλιός του φίλος δεν πήγε εκεί με φιλικούς σκοπούς, αλλά για να τον πολεμήσει. Πρώτα διέταξε να γίνει επίθεση κατά των ανδρών του Δυοβουνιώτη και του Πανουργιά, τους οποίους διασκόρπισε στα γύρω βουνά, όπως και στη Μάχη της Αλαμάνας. Στη συνέχεια, επικεντρώθηκε στο Χάνι και τον Ανδρούτσο.
Έκανε μια απόπειρα να τον μεταπείσει, στέλνοντας ένα δερβίση ως αγγελιοφόρο. Η αποστολή του ιερωμένου είχε τον λόγο της. Ο Ομέρ Βρυώνης γνώριζε ότι ο Ανδρούτσος ήταν Μουσουλμάνος Μπεκταξής. Ο δερβίσης προχώρησε έφιππος προς το Χάνι, αλλά ξαφνικά δέχθηκε μια σφαίρα στο μέτωπο κι έπεσε άπνους. Οι Οθωμανοί επιτέθηκαν κατά κύματα στο Χάνι. Ο Ανδρούτσος και οι άνδρες του κρατούσαν γερά. Ο Ομέρ Βρυώνης εξεμάνη με την ανικανότητα των αξιωματικών του και διέταξε και νέα επίθεση κατά το μεσημέρι. Και αυτή απέτυχε.
Τις πρώτες ώρες του δειλινού διέταξε κατάπαυση του πυρός, συνειδητοποιώντας ότι είχε διαπράξει ένα ακόμη λάθος. Από υπερβολική εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του και υποτιμώντας την ανδρεία των Ελλήνων είχε εκστρατεύσει χωρίς πυροβολικό. Αποφάσισε να αποσύρει προσωρινά τις δυνάμεις του και να διατάξει να του φέρουν κανόνια από τη Λαμία. Ήταν αποφασισμένος το πρωί της επόμενης ημέρας να ισοπεδώσει το Χάνι, με τους αυθάδεις υπερασπιστές του. Την κίνηση αυτή του Ομέρ Βρυώνη μάντεψε ο Ανδρούτσος και γύρω στις δύο τα ξημερώματα της 9ης Μαΐου επεχείρησε με τους 110 άνδρες του ηρωική έξοδο. Οι έξι είχαν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια της ολοήμερης μάχης. Αιφνιδίασαν τις τουρκικές φρουρές που είχαν περικυκλώσει το Χάνι και χάθηκαν μέσα στα σπαρτά.
Η Μάχη στο Χάνι της Γραβιάς στοίχισε στον Ομέρ Βρυώνη πάνω από 300 νεκρούς και 200 τραυματίες Κυρίως, όμως, προκάλεσε κλονισμό στο ηθικό του στρατού του και τον δικό του δισταγμό για το αν έπρεπε να συνεχίσει την εκστρατεία του. Για λίγο καιρό, τουλάχιστον, ένας σοβαρός κίνδυνος για την Πελοπόννησο εξέλιπε. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος αναγνωρίσθηκε απ’ όλους ως αναμφισβήτητος ηγέτης της Ανατολικής Στερεάς.
Πηγή: https://www.sansimera.