Category: Uncategorized

Posted on

Ο καπετάνιος της Δωρίδας, Δήμος Σκαλτσάς ή Σκαλτσοδήμος Ο Δήμος Σκαλτσάς (ή Σκαλ…


Ο Δήμος Σκαλτσάς (ή Σκαλτσοδήμος) ήταν οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης που γεννήθηκε κατά το 1760 ή 1765 στην Αρτοτίνα Φωκίδας. Μικρός έβοσκε πρόβατα στα Βαρδούσια ενώ όταν ήταν νέος υπηρέτησε και στην Αυλή του Αλή Πασά. 
Ο Σκαλτσάς εντάχθηκε στο σώμα Αρβανιτοκλέφτη Τσαμ Καλόγερο τον οποίο και αντικατέστησε μετά την αποχώρησή του. Πρωτοπαλήκαρα είχε τους συγχωριανούς του Γούλα και Αθανάσιο Διάκο. Όταν ο τελευταίος φεύγει για τα Σάλωνα γίνεται ο αναμφισβήτητος καπετάνιος της Δωρίδας.
 Μυημένος στη Φιλική Εταιρεία λίγο πριν την επανάσταση, ήταν καλά προετοιμασμένος για το μεγάλο ξεσηκωμό. Έτσι στις 28 Μαρτίου 1821 απελευθέρωσε μαζί με τους Αναγνώστη Λιδωρίκη και παπα-Γιώργη Πολίτη το Λιδωρίκι, ενώ ταυτόχρονα το πρωτοπαλίκαρό του, ο Θοδωρής Χαλβατζής το Μαλανδρίνο.

Το μνημείο του Σκαλτοδήμου στο Λιδωρίκι (φωτο: lidoriki.com) 
  
Τον Μάιο του 1821, ύστερα από την Μάχη της Γραβιάς, μαζί με τον Γιάννη Γκούρα και τον Αντρίτσο Σαφάκα, κατέλαβε τη θέση Αετός για να χτυπήσει τους Τούρκους στην Υπάτη, κυκλώθηκε όμως με τους άντρες του από 1500 Τουρκαλβανούς και αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Στις 2 Απριλίου του 1822 μαζί με τον Σαφάκα, τον Δυοβουνιώτη και τον Μήτσο Κοντογιάννη νίκησε το Δράμαλη στην περιοχή της Υπάτης ενώ διακρίθηκε και στην Μάχη της Άμπλιανης. Στις 30 Ιουνίου του 1826 ο Σκαλτσοδήμος νίκησε στην τελευταία του μάχη τους Τούρκους στο Χάνι του Σκορδά (Καραπιστόλη αργότερα), μετά από τη μάχη στους Πενταγιούς. 

Αναπαράσταση του Σκαλτσοδήμου στην Αρτοτίνα (φωτο Δώρα Πλάκα)

Αποσύρθηκε στην Πελοπόννησο μετά την πτώση του Μεσολογγίου, όπου και πέθανε στις αρχές Σεπτεμβρίου 1826.
Posted on

Δωριείς συγγραφείς. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΧΡ. ΤΣΙΜΕΚΑΣ – Τα Δωρικά Αντί προλόγου . Λίγα Λόγι…

Δωριείς συγγραφείς.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΧΡ. ΤΣΙΜΕΚΑΣ – Τα Δωρικά




Αντί προλόγου . 
Λίγα Λόγια στην Αρχή Το συγγραφικό υλικό του παρόντος βιβλίου Τα Δωρικά προέρχεται από το Ημερολόγιο μου και ( διαχρονικά ) από πλήθος καταγραφών , από εντυπώσεις και στοχασμούς , ( σε σκόρπιες σελίδες). 
Τελευταίως επέλεξα ότι θεωρώ « τερπνόν και ωφέλιμον» για τον αναγνώστη (δικούς μου συνανθρώπους ), το ταξινόμησα και το κατένειμα προς έκδοσιν ( να δοθεί έξω ) εκλαἵκευμένο , χωρίζοντας το σε τρία μέρη : Το πρώτο μέρος τιτλοφορείται Ιστορικές μνήμες ( εθνικές εξάρσεις και Δωρικές παραστάσεις ),όπου διερευνάται η ( προ αιώνων ) τρισχιλιετής ιστορική πορεία των προγόνων μας (με Δωρικές προεκτάσεις ) στην Δωρική γη των πατέρων μας. Το δεύτερο μέρος τιτλοφορείται Ένα Δωρικό χωριό ( σαν τα’ άλλα ), όπου εμφανίζεται ο οικισμός, ο κοινωνικός βίος και η μακρά και άγνωστη ιστορία του χωριού μου ( η Βραἵλα). Το τρίτο μέρος τιτλοφορείται Δωρικά Σαλπίσματα (Σκόρπιες Σκέψεις και μηνύματα) όπου διαλαμβάνονται κείμενα λογοτεχνικού περιεχομένου, αναμνήσεων και στοχασμών.
Μοναδικός σκοπός και ειδικός στόχος της έκδοσης του παρόντος βιβλίου είναι: 1. Η συνέχιση της Ιστορικής Έρευνας και Μελέτης ( κατά τόπους ειδικά καιτης Επαρχίας γενικά) της Δωρικής γης (της γης των πατέρων μας) από Δωριολάτρες Δωριείς και φίλους μας.
2. Η πνευματική ανάπτυξη και προσπάθεια λογοτεχνικής άνθισης των απανταχού Νέων της Δωρικής γης .
3. Η «τερπνή ωφελιμότητα» πολυγνωσίας και πολυμάθειας, των αδελφών Ρουμελιωτών και όσων και όποων απανταχού φίλων μας αναγνωστών.
Β Τσιμρ´κας 
Posted on

Παρουσίαση”Η Εθνική Αντίσταση, το θέλουμε – δεν το θέλουμε, στάθηκε από τις λαμπ…

Παρουσίαση

“Η Εθνική Αντίσταση, το θέλουμε – δεν το θέλουμε, στάθηκε από τις λαμπρότερες και πλέον σημαντικές, τις πλέον παλλαϊκές, μαχητικές και αγωνιστικές περιόδους στη μακρά ιστορική διαδρομή της Άμφισσας και γενικότερα της Φωκίδας, από τα πελασγικά χρόνια μέχρι τα τελευταία, στις μέρες μας.
Με αυτή την έκδοση πρόθεσή μου είναι να καταγραφούν, να περισωθούν και να διασφαλιστούν, πριν να είναι αργά -από μια άποψη, είναι κιόλας αργά-, όσες πληροφορίες, μαρτυρίες και ντοκουμέντα έχουνε δει τη δημοσιότητα και έχουν αποτυπωθεί σε “χαρτί” για την περίοδο αυτή και γι’ αυτόν τον συγκεκριμένο τόπο. Στόχος είναι να συλλεχθεί και να μελετηθεί το αρχικό αυτό πρωτογενές υλικό και κάποτε, με την προσθήκη και νέου -που αισιοδοξούμε να προκύψει από αρχεία, γραπτά μνημόνια και άλλες σχετικές καταγραφές-, να γίνει δυνατό να φωτιστούν ολόπλευρα και όσο γίνεται πιο αντικειμενικά οι πρόσφατες και πλέον λαμπρές, επιμένω, σελίδες ιστορίας της περιοχής και, γιατί όχι, και η πανελλαδική σημασία τους: διεξοδικά, αξιολογικά και προπαντός με στέρεες και πειστικές ερμηνείες για τα γεγονότα και τα συμβάντα, για τα πρόσωπα και τα πεπραγμένα τους -με τα λάθη, τις αντινομίες, τις αντιφάσεις και, φυσικά, και με τις εκατέρωθεν επιδιώξεις, συγκρούσεις και αμφισβητήσεις τους-, όπως ακριβώς υπήρξαν και έγιναν. Και μαζί, να καταστεί δυνατό να δοθεί στις νέες γενιές, που δεν έζησαν τα δρώμενα, ένα συνολικό, ελεγμένο και αξιολογημένο υλικό, μια συγκροτημένη καταγραφή, μια καθαρή εικόνα της ιστορίας του τόπου τους.
[…]
Όμως, το βιβλίο αυτό δεν έρχεται να ξανανοίξει πληγές και παλιούς άκριτους φανατισμούς, αλλά να προσφέρει ένα πρωτογενές υλικό για την ιστορία του τόπου, για τον ιστορικό που κάποτε θα καταπιαστεί να την καταγράψει. Άλλωστε, η όποια άποψη δεν έχει ούτε αξία ούτε υπόσταση, όταν δίνεται με τον στεγνό και στεγανό μονόλογο ενός γραπτού. Χρειάζεται τον ζωντανό διάλογο για να φυτευτεί και να αποδώσει.” 
(Απόσπασμα από την Εισαγωγή του Γιώργου Γάτου, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ
ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η ΑΜΦΙΣΣΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΜΕΣ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ
ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΦΩΚΙΔΑ
ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
ΟΡΕΙΝΗ ΠΑΡΝΑΣΣΙΔΑ: ΓΕΝΑΡΗΣ ΤΟΥ 1944
Η ΟΡΕΙΝΗ ΠΑΡΝΑΣΣΙΔΑ ΞΑΝΑ ΣΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ
ΤΟ ΕΛΑΝ ΚΑΙ Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ Ο ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, Α’
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ Ο ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, Β’
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ Ο ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, Γ’
ΦΩΚΙΔΑ 1944
ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΑΨΕΥΣΕΙΣ
Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΜΦΙΣΣΑΣ
Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΙΑΝΗΣ
Η ΙΤΕΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
Η ΕΝΕΔΡΑ ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΣΟΔΕΙΑΣ
Η ΜΑΧΗ ΣΤΙΣ ΚΑΡΟΥΤΕΣ
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΝΑΣΣΙΔΑ
Η ΔΩΡΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΑΜΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, Α’
Η ΔΩΡΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΑΜΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, Β’
Η ΔΩΡΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΑΜΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, Γ’
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΜΑΧΕΣ ΣΤΗ ΦΩΚΙΔΑ
Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ
ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ
ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΩΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΩΝ
ΑΜΦΙΣΣΑ: ΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΒΑΡΚΙΖΑ
Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ 
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ – ΠΗΓΕΣ

Posted on

Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας Βυζαντινό μοναστήρι των θρύλων και των παραδόσεων, με έ…

Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας 
  Βυζαντινό μοναστήρι των θρύλων και των παραδόσεων, με έτος ίδρυσης το 1077 μ.Χ. από τον “εκ Καρυών” όσιο Αρσένιο. Η Βαρνάκοβα υπήρξε το προπύργιο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού (εθνική συνείδηση, γλώσσα, παραδόσεις) στα χρόνια επιρροής των Λατίνων στη Δυτική Ελλάδα και κυρίως, κατά την Φραγκοκρατία της ευρύτερης περιοχής και ο “κυματοθραύστης” των σχεδίων καθολικοποίησης του Ελληνισμού, που θρησκευτικά ανήκε τότε στον Πάπα της Ρώμης. Κατά τον μεγάλο αγώνα του 1821 υπήρξε κέντρο ανεφοδιασμού των μαχητών της Ρούμελης και ισχυρό οχυρό τους. Μετά την πτώση του Μεσολογγίου η Ιερά Μονή Βαρνακόβας έγινε ολοκαύτωμα (26-05-1826). Σήμερα το Ιερό Μοναστήρι της Παναγίας της Βαρνακόβας, ανακαινισμένο αποτελεί χώρο ψυχικής ανάτασης και πνευματικής γαλήνης φωλιασμένο μέσα σε απέραντο “Δεντριά”.
Το κείμενο είναι απόσπασμα  από το τουριστικό φυλλάδιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Φωκίδας. 

Photo by S Panourgias

Posted on

Σε κάθειρξη 11 ετών και τριών 3 μηνών καταδικάστηκε ιερέας για υπεξαίρεση, πλαστ…

Σε κάθειρξη 11 ετών και τριών 3 μηνών καταδικάστηκε ιερέας για υπεξαίρεση, πλαστογραφία και απάτη…

Στα δικαστήρια της Λαμίας εκδικάσθηκε το πρωί της Δευτέρας η υπόθεση της υπεξαίρεσης σημαντικού χρηματικού ποσού από το ταμείο των εκκλησιών, στο χωριό Αγία Ευθυμία Φωκίδας.

Η απάτη έλαβε χώρα πριν μερικά χρόνια, με κατηγορούμενο τον τότε ιερέα. Το ποσό το οποίο φέρεται να υπεξαίρεσε ο κατηγορούμενος ιερέας ανέρχεται σε 37.296 €.

Το δικαστήριο έκρινε ένοχο τον ιερέα για υπεξαίρεση, για πλαστογραφία και για απάτη και τον καταδίκασε συνολικά σε κάθειρξη 11 ετών και 3 μηνών.

Του αναγνώρισε το δικαίωμα η τυχόν έφεσή του να έχει αναστέλλουσα δύναμη υπό τον όρο της καταβολής εγγύησης 3.000 €. 

Η εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό (Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων) αναμένεται να γίνει σε περίπου ένα χρόνο.

Μόλις καθαρογραφεί η πρωτόδικη απόφαση, θα κατατεθεί σχετική αγωγή προκειμένου να διεκδικηθεί το ποσό που υπεξαιρέθηκε. Ασφαλώς, ο κατηγορούμενος, αν θέλει να «ελαφρώσει» την θέση του, θα πρέπει, στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την εκδίκαση σε δεύτερο βαθμό, να επιστρέψει τα χρήματα.

Όπως αναφέρει το agiathimia.com  η απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων απέδωσε μεν δικαιοσύνη, αλλά θα πρέπει να επιστραφούν και τα χρήματα τα οποία μαζεύτηκαν ευρώ ευρώ, για πολλά χρόνια, από τον οβολό των ενοριτών. Αυτό είναι που περιμένουν όλοι οι Αγιαθυμιώτες.

Πηγή: lamiareport, agiathimia

Posted on

Μαθαίνοντας τους γειτόνους μας….. Η Ιστορία της Αρτοτίνας Η θέση της Αρτοτίνας…

Μαθαίνοντας τους γειτόνους μας…..

Η Ιστορία της Αρτοτίνας

Η θέση της Αρτοτίνας είναι αυτή που καθορίζει και υπαγορεύει την
 ιστορική της πορεία. 
Ευρισκόμενη σε εξαιρετικά προστατευμένη ορεινή τοποθεσία, δεν
 αποτελεί δέλεαρ
 για τους αλληλοδιαδεχόμενους κατακτητές του ελληνικού χώρου. 
Από την άλλη μεριά, 
η γειτνίασή της με το ορεινό πέρασμα της συντομότερης οδού επικοινωνίας 
της Ανατολικής
 με τη Δυτική Στερεά Ελλάδα τη φέρνει στο προσκήνιο σε περιόδους
 ανακατατάξεων,
 στρατιωτικών μετακινήσεων, επιδρομών και εμφυλίων συγκρούσεων.
 Έτσι, αν και
 συνάγεται σχεδόν αδιάλειπτη κατοίκησή της, συγκεκριμένες γραπτές
 μαρτυρίες για την 
Αρτοτίνα και τους κατοίκους της έχουμε σποραδικές και μόνο σε εποχές
 συγκρούσεων.


Ιστορία – Αρχαιότητα


Κατά την αρχαιότητα, ο χώρος της σημερινής Δωρίδας ονομαζόταν Εσπερία Λοκρίς και 
κατοικούνταν από τους Οζόλες Λοκρούς. Τμήμα αυτών, οι Οφιονείς (ή Οφιείς), και ειδικότερα
 οι Βωμιείς, φαίνεται ότι είχαν αναπτύξει οικιστική δραστηριότητα στην περιοχή της
 Αρτοτίνας. Αρχαιολογικά ευρήματα σε αντικριστά σημεία στην περιφέρεια του χωριού, 
αναγόμενα από κάποιους ακόμη και στα 1250 –1300 π.Χ., συνηγορούν για την ύπαρξη 
συνοικισμών που, πιθανόν, να συγκροτούσαν την αρχαία πόλη Βωμέα (ή Βωμία).

Κατά την κάθοδο των Δωριέων, τμήμα τους παρέμεινε στην περιοχή και απορρόφησε τους 
Οζόλες Λοκρούς. Συντασσόμενοι με τους Αιτωλούς, πολέμησαν εναντίον των Αθηναίων
 κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, αποκρούοντας στο Αιγίτιο εισβολή του Αθηναίου 
στρατηγού Δημοσθένη. Αργότερα, συμμαχούν αυθορμήτως με την Αιτωλική Συμπολιτεία 
εναντίον των Μακεδόνων. Η ύπαρξη της Γονοκλισιάς (ή Γονοκκλησιάς), μακεδονικού τάφου
 εκστρατείας κατά τους ειδικούς, υποδηλώνει κάποια μάχη ή άλλο σημαντικό γεγονός στην περιοχή.

Ιστορία – Μεσαίωνας


Κατά τη ρωμαϊκή και τη βυζαντινή περίοδο δε συναντούμε ιδιαίτερες αναφορές στην
 περιοχή και τους κατοίκους της. Αυτό εξηγείται τόσο από την προαναφερθείσα πλήρη
ενσωμάτωση και συνακόλουθη ταύτισή τους με τους Αιτωλούς, όσο και από το δυσπρόσιτο
 της ορεινής αυτής περιφέρειας, που την καθιστούσε λιγότερο ελκυστική και ενδιαφέρουσα
 για επίδοξους κατακτητές. Συμπεραίνεται, πάντως, από γλωσσικά κατάλοιπα, το πέρασμα
 από τη ΒΔ Δωρίδα και η συνύπαρξη με το ντόπιο στοιχείο (με τελική αφομοίωση όσων έμειναν) 
βλαχικών κυρίως, και λιγότερο σλαβικών πληθυσμών.

Η Αρτοτίνα παίρνει τη σημερινή της μορφή ως οικισμός σταδιακά κατά τη διάρκεια της
 τουρκοκρατίας. Στην περιφέρειά της, κοντά στους παλιούς κατοίκους της, 
συγκεντρώνονται φυγάδες από την Άρτα (αρκετά ασφαλής ετυμολόγηση της
 ονομασίας του χωριού καταλήγει στη σημασία «Νέα Άρτα»), νομάδες βλαχοποιμένες
 και φυγόδικοι του οθωμανικού κράτους. Ο ορεινός τόπος κρατά και τους Τούρκους,
 όπως και τους προηγούμενους κατακτητές του ελληνικού χώρου, μακριά από την Αρτοτίνα.

Ιστορία – Επανάσταση


Κατά την Επανάσταση του 1821 η Αρτοτίνα πρόσφερε στο Έθνος έμπειρους και
 σκληρούς πολεμιστές, αλλά και σημαντικούς και προβεβλημένους ηγέτες. 
Όλοι γνωρίζουμε
 τον Αθανάσιο Διάκο και το Σκαλτσοδήμο. Σημαντικοί, όμως, είναι και
 ο Καλιακούδας,
 o Σαφάκας, ο Ρούκης και ο Γεράντωνος. Όλοι τους, αλλά και όλοι οι 
απλοί αγωνιστές,
 γνωστοί και άγνωστοι, πότισαν με τον ιδρώτα και το αίμα τους το χωράφι
 της ελευθερίας.
 Σημαντικές μάχες δεν έγιναν κοντά στο χωριό. Οι κάτοικοι σε δύσκολες 
στιγμές 
κατέφευγαν στην αποκλείστρα στα Βαρδούσια, για να προστατευτούν από τον
 τουρκικό κίνδυνο.


Ιστορία – Νεότερα χρόνια

Μετά την κήρυξη της Ανεξαρτησίας, η Αρτοτίνα βρίσκεται στη μεθόριο του νεότευκτου
 ελληνικού Κράτους. Αυτό την καθιστά ευάλωτη στη δράση ληστών, αλλά και ορμητήριο 
ενόπλων ομάδων που δρουν στις παραμεθόριες περιοχές της – ακόμα οθωμανικής – Θεσσαλίας.

Αρτοτινοί συμμετέχουν στους συνεχιζόμενους αγώνες του Έθνους, τον πόλεμο του 1897, 
το Μακεδονικό Αγώνα, τους βαλκανικούς πολέμους, τη Μικρασιατική εκστρατεία και τους 
δύο παγκόσμιους πολέμους. Η περιοχή πλήττεται ιδιαιτέρως κατά τη διάρκεια του εμφυλίου 
πολέμου (1946 – 1949), οπότε και ξεκινάει η μεγάλη διαρροή του πληθυσμού της Αρτοτίνας, 
όπως και πολλών άλλων ορεινών χωριών, προς τα αστικά κέντρα και τους μεταναστευτικούς
 προορισμούς του εξωτερικού